Á vígsludegi (30.sept. 1984) með sr. Jakobi Jónssyni, dr. theol.

Hver telur þú að sé megináherslan í boðskap Jesú Krists?
Erindi Jesús Krists til allra manna nær til alls hins mannlega veruleika. Erindið lítur að því að við mættum öðlast samhljóm við Höfund Lífsins — við Skapara heims og lífs og að við mættum verða farvegur Guðs blessunar hér í heimi; að við mættum í orði og verki verða lofgjörð og blessun sjálf. Erindi Jesú Krists til mín og þín lítur að því að við mættum fyrir samfélagið við hann finna hina sönnu mennsku og í lífi okkar endurspegla Guðs dýrð.

Hver telur þú mikilvægustu verkefni íslensku þjóðkirkjunnar á komandi árum?
Að endurnýjast í því hlutverki sínu að vera farvegur hjálpræðisins öllum sem henni tilheyra og alls staðar sem hún er meðal manna: að hún verði sá vettvangur þar sem við, fyrir Guðs náð, lærum að elska það sem Guð elskar og vilja það sem Guð vill.

Hvað hefur mótað þig mest sem trúmann?
Þar eru svo fjarska margi þættir til að nefna og sagan orðin löng. Ég get nefnt að ég man mig ekki guðlausan. Ég minnist margra áhrifamikilla stunda frammi fyrir Guði allt frá bernskuárum. Ég minnist kirkjuferða fjölskyldunnar til Hallgrímskirkju og sunnudagaskóla hjá Hvítasunnumönnum og æsku- og ungdómsára í starfi KFUM, Vatnaskóg og fleira. Ég minnist guðstrúar móður minnar og ég minnist vináttu minnar við marga mæta kennimenn, svo sem minn gamla sóknarprest, sr. Jakob Jónsson, dr. theol., sem skírði mig, fermdi, gaf okkur hjónin saman, var vígsluvottur við prestsvígslu mína forðum og hvatti mig ítrekað til að fara í guðfræðina allt frá menntaskólaárum. Ég vil nefna minn kæra vin, sr. Arngrím Jónsson dr. theol. og prófessor Einar Sigurbjörnsson. Sr. Sigurðar Sigurðarson biskup reyndist mér ráðagóður hollvinur. Ekki vil ég gleyma að nefna mína kæru vini, sr. Sigmar Torfason og sr. Sigurð Guðmundsson, biskup og að sjálfsögðu minn kæra vígsluföður sr. Pétur Sigurgeirsson, biskup. Þá var ég einnig, eins og svo margir aðrir, fyrir miklum áhrifum af sr. Sigurbirni Einarssyni, biskup og hans mætu konu, frú Magneu Þorkelsdóttur. Þessi upptalning er ekki tæmandi, ég gæti nefnt margar persónur eins og það að hafa kynnst guðræknisanda móðurömmu konunnar minnar, Steinunnar Jakobínu Guðmundsdóttur. Hér á Akureyri hef ég kynnst mörgum og mætum bænamönnum. Vil ég þar nefna Björgvin Jörgensson, Jóhann Sigurðsson og Boga Pétursson, bænamenn og kæra vini. Mér er ljóst að ég hef fyrir margt að þakka.

Hvað gleður þig mest við íslensku þjóðkirkjuna?
Það er að hún á sér þann æðstaprest sem er Kristur Jesús („sem farið hefur í gegnum himnana, Jesú Guðs son“, Hebr. 4.14) og að eftirfylgjendur hans sem kirkjunni tilheyra láta ekki bugast þótt á móti blási.

Þú hefur sett sem þín einkunnarorð eindrægni – staðfesta –yfirvegun. Getur þú útskýrt hvað þú átt við með hverju þeirra?

Eindrægni: Í Hóladómkirkju eru myndir dyggðanna margra persónugerðar í mynd kvenna. Ein þeirra þar nefnist eindrægni og heldur hún á hjörtum tveim sem leggjast hvert að öðru og um er ofinn gullþráður. Á brjóstinu hvílir harpa. Ég túlka þessa táknmynd sem bæn um samhljóm við guðsviljann.

Staðfesta: Stöðuglyndið er andhverfan við kviklyndið og er í raun í mínum huga bæn um staðfestu í tryggðinni við allt hið góða.

Yfirvegun: Hafandi þá reynslu að slá feilnótur í lífinu vil ég biðja Drottin um að mér mætti veitast vökull hugur og hlýtt hjarta sem styður og styrkir en vill forðast að gera nokkrum manni mein.

Hvað með mikilvægi gleðinnar? Mætur maður sagði eitt sinn um vin sinn: „það er svo gott og gjöfult hvað þú ert mikill gleðinnar og birtunnar maður og að þú hefur efni á því — því þú ert svo mikill alvörumaður. Gleðin sem þú birtir og gefur er ávallt björt og nærandi og meiðir engan.“ Þannig gleði vil ég keppa eftir að hafa.

Er mikilvægt að biskup á Hólum hafi tengsl við guðfræðinga erlendis? Tengsl milli manna í kirkjulífinu eru lífæðar samfélags og trúar og þurfa að vera opin, virk og lifandi innan safnaða og milli safnaða, biskupsdæma og kirkjudeilda. Við þurfum að vera meðvituð um að við erum hluti af breiðu samfélagi hinnar almennu kirkju.

Loks eftir ferðalög um Norður- og Austurland til að hitta kjörmenn og nærandi fageflandi samveru presta á Hólum í Hjaltadal gefst tími til að setjast við tölvu. Guðfræðisamvera Prestafélags Hólastiftis hins forna að vori var númer 21 í röðinni, en þær hafa verið haldnar samfellt allar götur frá árinu 1992.

Fyrsta spurningin er: Hvernig sérð þú fyrir þér að kirkjan komi að uppbyggingu ferðaþjónustunnar á Hólum í samstarfi við heimafólkið þar?
Svar: Eðlilega er kirkja og kristni hluti af menningarlífi þjóðarinnar og þarf að finna sér réttan samhljóm við það allt. En fyrst og síðast hefur hún fengið hlutverk, mark og mið frá Jesú Kristi og allt annað á að lúta því í störfum allra hennar þjóna. Um leið og við gleðjumst yfir allri uppbyggingu á Hólum og viljum vera hluti þeirrar myndar og þess samhengis þá hlýtur það ávallt að vera á forsendum trúarinnar.
Hvað ferðaþjónustu varðar, þá er hún sem slík ekki hluti af starfskyldum biskupa en þeir hljóta eðli máls samkvæmt að sýna henni mikla velvild, einkum í ljósi þess að í huga margra ferðalanga er ferð á Hólastað pílagrímsferð á helgaðan stað.

Önnur spurning varðar þá uppbyggingu sem hefur orðið um starf hr. Jóns Aðalsteins varðandi Hóla sem miðstöð miðaldatónlistar, Ríkinifélagið heldur þar árþing sitt og tónleikahaldi hefur verið sinnt allar helgar yfir sumartímann. Merkilegir fornleifauppgreftir bæði á staðnum og við Kolkuós styrkja þessar þreifingar – en um leið er þetta svipuð stefna og í Skálholti. Á Hólum eru merkir munir sem tengjast kaþólskum sið o.s.frv.
Hverjar eru þínar hugmyndir um stöðu Hóla í menningarlífinu?
Svar: Tónlistin og tilbeiðslan hafa samkvæmt eðli máls átt samleið alla tíð og hlýtur því sérhver sem kallaður er til ábyrgðar og þjónustu í kirkjunni að vilja styðja við hvers konar jákvæða uppbyggingu á þeirri samleið. Hvað söguna varðar þá er að sjálfsögðu mjög mikilvægt að halda henni til haga því við vitum illa og lítið hver við erum ef við erum ekki heima um hvaðan við komum. Hólar munu því ávallt skipa sérstakan sess í menningarvitund þjóðarinnar.

Þriðja og síðasta spurningin að þessu sinni varðar dreifðar byggðir Norðurlands og Austfjarða og allar þær kirkjumiðstöðvar sem raunar falla undir tilsjón biskups á svæðinu. Hvernig á að byggja þær upp í þessu árferði – eða hverja þeirra á að slá af svo að hinar verði byggðar upp með nokkrum sóma?
Svar: Varðandi uppbyggingu kirkjulegs starfs á tímum niðurskurðar og samdráttar er ekki um annað að gera en að efla það sem gott er, hvers konar samvinnu og vanda sig í nýtingu þeirra sjóða og úrræða sem fyrir hendi eru. Þetta verður ekki gert af einni persónu heldur ávallt í samráði og samstarfi við þá sem leggja málinu lið á hverjum stað.